Chọn ý tưởng khởi nghiệp: chọn bài toán trước

Người mới thường bắt đầu bằng chọn ý tưởng khởi nghiệp: nghĩ ra thứ gì đó, rồi đi tìm người cần nó. Thứ tự này làm hỏng phần lớn nỗ lực, và nó hỏng theo một cách rất khó nhận ra, vì bạn vẫn bận rộn, vẫn tiến triển, chỉ là đang tiến về phía không ai đứng.

Ý tưởng là câu trả lời, không phải điểm bắt đầu

Một ý tưởng luôn là câu trả lời cho một câu hỏi ngầm. "Làm ứng dụng đặt lịch cho tiệm tóc" là câu trả lời cho câu hỏi "làm sao chủ tiệm tóc bớt mất khách vì quên trả lời tin nhắn".

Vấn đề là câu hỏi ngầm đó thường không được viết ra, nên nó không được kiểm. Bạn dành sáu tháng hoàn thiện câu trả lời cho một câu hỏi mà không ai đủ khó chịu để trả tiền giải quyết.

Đảo thứ tự: viết câu hỏi ra trước, kiểm nó, rồi mới nghĩ câu trả lời. Câu hỏi rẻ để kiểm, nó chỉ cần vài cuộc nói chuyện. Câu trả lời đắt để kiểm, nó cần bạn xây.

Một câu hỏi tốt có dạng rất cụ thể: ai, đang gặp cảnh gì, bao lâu một lần, và hiện đang xoay xở bằng cách nào. Nếu bạn không điền được cả bốn ô, bạn chưa có bài toán, bạn mới có một linh cảm.

Bốn phép kiểm cho một bài toán

1. Tần suất. Chuyện này xảy ra bao lâu một lần? Bài toán xảy ra hàng tuần dễ bán hơn nhiều so với bài toán xảy ra mỗi năm một lần, vì người ta nhớ nó, và vì họ có nhiều dịp để nhận ra giá trị của giải pháp.

Bài toán một-lần-trong-đời không phải là không làm được, nhưng chúng đòi hỏi bạn liên tục tìm khách mới, không ai mua lần hai.

2. Đau. Nếu không giải quyết thì sao? Câu trả lời "thì cũng chẳng sao" là câu trả lời phổ biến nhất và nó kết thúc cuộc điều tra. Cái đau phải đo được bằng thứ gì đó: tiền mất, giờ mất, khách mất, hoặc rủi ro cụ thể.

3. Ngân sách. Đã có ai từng trả tiền để giải quyết chuyện này chưa, cho bạn hoặc cho bất kỳ ai? Nếu chưa từng có dòng tiền nào chảy vào loại vấn đề này, bạn không chỉ phải xây sản phẩm, bạn còn phải tạo ra một thói quen chi tiêu mới. Đó là hai việc, và việc thứ hai khó hơn nhiều.

4. Tiếp cận được. Bạn có cách nào gặp hai mươi người đang gặp bài toán này trong tuần tới không? Nếu không, dù bài toán có thật và đau thật, bạn cũng không kiểm được gì, và một bài toán không kiểm được thì không khác gì một bài toán không tồn tại.

Bốn phép kiểm này rẻ. Chúng tốn vài ngày, và chúng loại được phần lớn ý tưởng trước khi bạn tiêu tháng nào.

Ba loại bài toán trông hấp dẫn mà không phải

Bài toán của chính bạn mà bạn tưởng là của nhiều người. Bạn gặp một chuyện khó chịu và cho rằng ai cũng vậy. Đôi khi đúng, thường thì không, đặc biệt khi bạn khác nhóm khách phổ thông ở nghề nghiệp, thu nhập, hoặc thói quen công nghệ. Phép kiểm số 4 chữa được cái này: đi gặp hai mươi người khác bạn.

Bài toán ai cũng công nhận nhưng không ai ưu tiên. Ai cũng đồng ý là nên làm, không ai làm trước. Đây là bẫy nguy hiểm nhất, vì nó cho bạn rất nhiều lời khen và rất ít đơn hàng. Dấu hiệu: người ta nói "đúng rồi, cần lắm" nhưng khi bạn hỏi lần gần nhất họ chủ động tìm cách giải quyết là khi nào, họ không nhớ.

Bài toán đã có giải pháp miễn phí đủ tốt. Bạn phải hơn thứ miễn phí một khoảng đủ lớn để bù cho công chuyển đổi. Hơn một chút thì không ai đổi, vì đổi cũng tốn công.

Tìm bài toán ở đâu

Ba chỗ cho tỷ lệ trúng cao nhất, xếp theo độ dễ:

Công việc bạn từng làm. Bạn biết quy trình, biết ai quyết định, biết chỗ nào tốn thời gian mà không ai nói ra. Lợi thế này thật và ít người tận dụng.

Chỗ người ta đang xoay xở thủ công. Một bảng tính chắp vá, một cuốn sổ, một nhóm chat dùng để theo dõi đơn hàng. Xoay xở thủ công là bằng chứng mạnh: có người đã bỏ công vì bài toán này, chỉ là chưa có công cụ.

Chỗ người ta đang trả tiền cho một giải pháp tệ. Có dòng tiền là đã qua phép kiểm số 3. Việc còn lại chỉ là hiểu vì sao giải pháp hiện tại tệ.

Một tuần để quyết

Đừng dành ba tháng để "nghiên cứu thị trường". Một tuần là đủ cho bốn phép kiểm:

• Hai ngày đầu: viết câu hỏi ngầm ra giấy, đủ bốn ô (ai / cảnh gì / bao lâu một lần / đang xoay xở thế nào).
• Ba ngày giữa: nói chuyện với tám người thuộc đúng nhóm đó. Hỏi về lần gần nhất, không hỏi về tương lai.
• Hai ngày cuối: chấm bốn phép kiểm. Rớt phép nào thì hoặc thu hẹp lại nhóm người, hoặc bỏ và sang bài toán khác.

Bỏ một bài toán sau một tuần không phải thất bại. Nó là kết quả rẻ nhất mà bạn có thể mua được, và nó rẻ hơn rất nhiều so với việc phát hiện điều đó sau sáu tháng xây dựng.